Przechowywanie krzesła ewakuacyjnego – jak i gdzie?

Przechowywanie krzesła ewakuacyjnego odnosi się do sposobu, w jaki urządzenie to jest ulokowane i zabezpieczone w budynku na co dzień, aby w momencie zagrożenia było łatwo dostępne i sprawne. Chodzi o wybór odpowiedniego miejsca oraz formy przechowywania – czy to zawieszenie na ścianie, umieszczenie w dedykowanej szafce, czy np. trzymanie w punkcie recepcyjnym – tak, by krzesło nie przeszkadzało w normalnym użytkowaniu obiektu, a jednocześnie mogło zostać błyskawicznie użyte w sytuacji awaryjnej. Właściwe przechowywanie gwarantuje, że sprzęt nie ulegnie uszkodzeniu ani zagubieniu oraz że personel będzie dokładnie wiedział, gdzie go szukać w razie potrzeby.

Miejsce przechowywania krzesła ewakuacyjnego

Najlepszą praktyką jest umieszczenie krzesła ewakuacyjnego jak najbliżej miejsca potencjalnego użycia – czyli klatki schodowej lub wyjścia ewakuacyjnego. Zazwyczaj na każdym piętrze budynku przewiduje się jedno krzesło, ulokowane na spoczniku schodów bądź tuż obok drzwi prowadzących na klatkę. Miejsce to powinno być łatwo dostępne: krzesło nie może być zastawione meblami, pudłami ani zamknięte w pomieszczeniu, do którego nie ma szybkiego dostępu. W praktyce częstym rozwiązaniem jest montaż krzesła na ścianie klatki schodowej – w pozycji złożonej – przy pomocy dedykowanych uchwytów. Takie rozwiązanie zapobiega przemieszczaniu się sprzętu i zapewnia, że zawsze znajduje się on we właściwej lokalizacji. Jeśli krzesło przechowywane jest w szafce lub wnęce, drzwi tej szafki powinny nie być zamykane na klucz (ewentualnie na szybkę, którą można łatwo zbić) i oznaczone wyraźnym piktogramem. W budynkach o mniejszej liczbie kondygnacji (np. dwupiętrowych) czasem umieszcza się jedno krzesło na półpiętrze, aby obsługiwało dwa poziomy naraz – ważne jednak, by wszyscy wiedzieli o tej lokalizacji. Niezależnie od miejsca, niezbędne jest oznakowanie: w pobliżu krzesła powinna wisieć tabliczka lub naklejka wskazująca, że tutaj znajduje się sprzęt do ewakuacji osób z niepełnosprawnością. Należy też dbać, by okolica przechowywania była wolna od zbędnych przedmiotów – nie powinna służyć jako składzik, który utrudniłby natychmiastowe sięgnięcie po krzesło w chwili alarmu.

Sposoby przechowywania i zabezpieczenia sprzętu

Krzesło ewakuacyjne można przechowywać na kilka sposobów, w zależności od architektury budynku i zaleceń bezpieczeństwa. Popularną metodą jest zawieszenie krzesła (po złożeniu) na ścianie za pomocą uchwytów montażowych. Krzesło wisi wtedy zwykle oparte o ścianę, a specjalne zatrzaski zabezpieczają je przed przypadkowym strąceniem. Taka lokalizacja (najczęściej na klatce schodowej) sprawia, że sprzęt nie zajmuje przestrzeni podłogi i nie utrudnia przejścia, a równocześnie jest **na wysokości rąk** dorosłej osoby, co ułatwia szybkie zdjęcie go w momencie potrzeby. Alternatywnie stosuje się **szafki ewakuacyjne** – przypominające apteczki lub hydranty wnęki w ścianie, w których zamyka się krzesło ewakuacyjne. Drzwiczki takiej szafki mają zwykle przeszklone okienko lub są całe wykonane ze szkła – by można było zobaczyć sprzęt w środku i ewentualnie łatwo je wybić. Szafki chronią krzesło przed zakurzeniem czy uszkodzeniem, ale ważne, by nie były zamknięte na klucz (ewentualnie na standardowy zamek ewakuacyjny, do którego kluczyk jest tuż obok). W niektórych obiektach, zwłaszcza historycznych, krzesła ewakuacyjne przechowuje się w pomieszczeniach portierni lub ochrony – ma to tę zaletę, że stale ktoś nad nimi czuwa. Jednak w takim wypadku kluczowe jest, by procedura ewakuacyjna przewidywała natychmiastowe dostarczenie krzesła na miejsce przez przeszkolonego pracownika. Bez względu na wybraną metodę przechowywania, sprzęt powinien być zabezpieczony przed dostępem osób niepowołanych (np. ciekawskich dzieci), a jednocześnie dostępny od razu dla tych, którzy mają z niego korzystać.

Dostępność i oznakowanie krzeseł ewakuacyjnych

Zapewnienie szybkiego dostępu do krzesła ewakuacyjnego to sprawa priorytetowa. Dlatego tak ważne jest odpowiednie oznakowanie – miejsce, w którym znajduje się krzesło, musi być oznaczone znakiem widocznym z daleka. Stosuje się zielone piktogramy z symbolem osoby na krześle na tle schodów, często opatrzone napisem w stylu „Krzesło ewakuacyjne – użyj w razie pożaru dla osób o ograniczonej mobilności”. Ponadto w planach ewakuacyjnych budynku (wiszących na korytarzach) zaznacza się lokalizacje krzeseł. Personel obiektu powinien być regularnie informowany o tym, gdzie znajdują się te urządzenia – np. nowe osoby podczas szkolenia BHP zapoznają się nie tylko z wyjściami ewakuacyjnymi, ale i ze sprzętem do ewakuacji specjalnej. Istotne jest również zapewnienie stałego dostępu – drogi do krzesła nie mogą być zastawione ani zamknięte. Jeśli krzesło jest w szafce, jej otwarcie powinno być możliwe jednym ruchem (np. przez rozbicie szybki czy naciśnięcie zatrzasku). Dostępność dotyczy też stanu technicznego: sprzęt musi być gotowy do użycia. Dlatego wskazane są okresowe kontrole, czy nic nie blokuje mechanizmów składania oraz czy pasy i elementy hamujące są sprawne. Wszystko to sprawia, że w momencie wybuchu paniki nikt nie traci cennych sekund na szukanie lub odblokowywanie krzesła – od razu można przystąpić do akcji.

Utrzymanie gotowości i konserwacja przechowywanego sprzętu

Krzesło ewakuacyjne, które przez większość czasu pozostaje nieużywane, musi być mimo to utrzymywane w pełnej sprawności. Dlatego zaleca się regularne przeglądy – np. raz na kwartał wyznaczona osoba powinna zdjąć krzesło z uchwytów lub wyjąć z szafki i skontrolować jego stan. Sprawdzenia wymaga działanie mechanizmów składania i rozkładania, stan kółek (czy nie są popękane, czy się obracają), skuteczność hamulców oraz obecność i stan pasów bezpieczeństwa. Każdy z tych elementów musi zadziałać bez zarzutu w sytuacji krytycznej. Jeśli krzesło jest zasilane akumulatorowo (schodołaz elektryczny), bardzo ważne jest utrzymanie baterii w gotowości – okresowe doładowywanie zgodnie z instrukcją producenta, by w momencie alarmu bateria nie była rozładowana. Dobrą praktyką jest także ćwiczenie co jakiś czas scenariusza ewakuacji z użyciem przechowywanego sprzętu – pozwala to przekonać się, czy nic nie utrudnia jego szybkiego użycia (np. czy uchwyt ścienny łatwo puszcza krzesło, czy pasy nie skleiły się od kurzu itp.). Krzesło warto chronić przed czynnikami szkodliwymi: jeśli w pobliżu prowadzone są prace remontowe, najlepiej na ten czas zdjąć je i zabezpieczyć, by nie pokryło się grubą warstwą pyłu. Niektórzy producenci dostarczają do krzeseł pokrowce przeciwkurzowe – warto z nich korzystać, o ile nie opóźniają dostępu do sprzętu (np. są łatwo zrywalne). Sumienne podejście do konserwacji i przechowywania sprawia, że krzesło ewakuacyjne będzie niezawodnie służyć przez lata, pozostając w gotowości na wypadek sytuacji, w której okaże się niezbędne.